Trương Thị Lam Hà *

* Correspondence: Trương Thị Lam Hà (email: lamha@hcmussh.edu.vn)

Main Article Content

Tóm tắt

Hiện nay, dưới ảnh hưởng của quá trình công nghiệp hóa, nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang có nhiều biến đổi. Nhiều gia đình ở nông thôn ĐBSCL đã có các chiến lược thích ứng khác nhau trong giáo dục con cái. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu tìm hiểu sự thích ứng của các gia đình nông thôn ĐBSCL trong giáo dục con cái dưới bối cảnh xã hội hiện đại. Phương pháp nghiên cứu định tính bao gồm phỏng vấn sâu và quan sát thực địa. Số lượng phỏng vấn sâu là 24 cuộc, với thời gian thực hiện từ 2021 đến 2022. Lý thuyết lựa chọn duy lý của Scott và lý thuyết về các loại vốn của Bourdieu được sử dụng để phân tích dữ liệu thu thập được nhằm lý giải nhận thức và chiến lược thích ứng trong giáo dục của các hộ gia đình. Nghiên cứu cho thấy nông thôn ĐBSCL hiện nay đã có sự biến đổi trong cơ cấu dân số, cơ cấu nghề nghiệp và hệ giá trị, từ đó, các gia đình đã có sự thích ứng trong giáo dục con cái thông qua lựa chọn mục tiêu giáo dục, đầu tư giáo dục và cân bằng mối quan hệ trong giáo dục.
Từ khóa: biến đổi xã hội, giáo dục gia đình, nông thôn ĐBSCL, thích ứng

Article Details

Tài liệu tham khảo

Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (241-258). New York, Greenwood Press.

Bộ tài nguyên và Môi trường (2022). Báo cáo kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đặng Thị Hoa (2008). Thực trạng giáo dục và vai trò của cha mẹ trong giáo dục con cái ở nông thôn Việt Nam (nghiên cứu tại Yên Bái, Thừa Thiên Huế và Tiền Giang). Trong Trịnh Duy Luân, Helle Rydstrom, Wil Burghoorn (2008), Gia đình nông thôn trong chuyển đổi (113-147). Hà Nội, Nxb Khoa học Xã hội.

Nguyễn Văn Tiệp (2015). Bất bình đẳng giới về cơ hội giáo dục ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Phát triển KH&CN, 18 (X5-2015): 75-86.

Nguyễn Văn Tiệp (chủ nhiệm), Nguyễn Thị Hồng Xoan, Trần Hạnh Minh Phương, Nguyễn Thị Hải Yến, Phạm Thanh Thôi và Trần Thị Thảo (2017). Bất bình đẳng giới về giáo dục, việc làm, thu nhập và nghèo đói của người Việt ở Đồng bằng Sông Cửu Long hiện nay. Đề tài quốc gia, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Phan Thuận (2019). Biến đổi cơ cấu lao động nông thôn ở đồng bằng sông Cửu Long: thực trạng và hàm ý chính sách. Tạp chí Khoa học Chính trị, 9+10: 144-150.

Scott, J. (2000). Rational Choice Theory. In G. Browning, A. Halcli, and F. Webster (Eds.), Understanding Contemporary Society: Theories of the Present (pp. 126-138). London, Sage Publications. http://dx.doi.org/10.4135/9781446218310.n9

Setsuko, S. (1997). Sống với biến động: thay đổi xã hội và gia đình Việt ở nông thôn đồng bằng sông Cửu Long. Lê Việt Dũng, Trần Thanh Bé và Phạm Phương Tâm (biên dịch) (2016). Cần Thơ, Nxb Đại học Cần Thơ.

Tô Duy Hợp (1997). Xã hội học nông thôn (tài liệu tham khảo nước ngoài). Hà Nội, Nxb Khoa học Xã hội.

Tổng cục thống kê (2019). Báo cáo điều tra lao động việc làm năm 2019. Vụ thống kê dân số và lao động

Tổng cục thống kê (2020). Kết quả toàn bộ tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019. Hà Nội, Nxb Thống Kê.

Tổng cục Thống kê (2021). Kết quả khảo sát mức sống dân cư Việt Nam năm 2020. Hà Nội, Nxb Thống Kê.

Tổng cục Thống kê (2023a). Kết quả chủ yếu Điều tra biến động dân số và kế hoạch hóa gia đình thời điểm 01/4/2022. Hà Nội, Nxb Thống kê.

Tổng cục Thống kê (2023b). Báo cáo điều tra lao động việc làm năm 2022. Hà Nội, Nxb Thống kê.

Tổng cục Thống kê (2023c). Biểu tổng hợp kết quả khảo sát mức sống dân cư 2022.

Trần Thị Kim Xuyến (2014). Sự thay đổi về mặt chức năng của gia đình nông thôn ven đô trong bối cảnh đô thị Nam Bộ. Trong Nguyễn Hữu Minh (2014), Gia đình Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập từ cách tiếp cận so sánh (202-230). Hà Nội, Nxb Khoa học Xã hội.

Trần Thị Thái Hà và Ngô Thị Thanh Tùng (2014). Mối quan hệ giữa thực trạng giáo dục của thanh niên nông thôn và lựa chọn tiếp cận giáo dục của hộ gia đình. Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Nghiên cứu giáo dục, 30 (3): 22-30.

Trương Thị Lam Hà (2021). Sự biến đổi nhận thức về hướng nghiệp trong giáo dục gia đình ở Hòa Phú (Long An). Tạp chí Văn hóa nghệ thuật, 461(5): 58-61.

Trương Thị Lam Hà (2023). Văn hóa giáo dục trong gia đình người Việt Tây Nam Bộ. Luận án tiến sĩ ngành Văn hóa học, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Wook, C. B. (2011). Vùng đất Nam Bộ dưới triều Minh Mạng. Hà Nội, Nxb Thế Giới.