Giá trị của từ xưng hô trong một số tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh

Tóm tắt

  Trong giao tiếp cũng như trong văn học, từ xưng hô chiếm một vị trí quan trọng, thể hiện căn tính văn hóa của chủ thể phát ngôn cũng như đặc điểm nhận dạng vùng miền. Nhắc đến văn học miền Nam, từ buổi giao thời, Hồ Biểu Chánh (1885-1958) là cây bút lớn chuyên sử dụng chữ quốc ngữ kết hợp với phương ngữ Nam Bộ để sáng tác văn học, bao gồm hệ thống từ xưng hô được nhà văn khai thác. Bài viết tập trung nghiên cứu về giá trị của từ xưng hô trong một số tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh nhằm làm rõ những tác động của nó đến sự hình thành văn hóa giao tiếp cũng như đặc trưng văn hóa riêng biệt ở Nam Bộ, được thể hiện thông qua việc định hình mối quan hệ thân quen, mối quan hệ xa lạ và hiện tượng gộp âm cũng như cách biểu thị thái độ trong giao tiếp. Qua đó, bài viết góp phần làm nổi bật nét độc đáo của ngôn ngữ sinh hoạt vùng miền trong mối quan hệ với ngôn ngữ toàn dân.