Tìm kiếm

Hậu thuộc địa đã và đang là một giới thuyết nghiên cứu hứa hẹn nhiều triển vọng. Đặc biệt đối với một quốc gia từng trải qua thời kỳ thuộc địa lâu dài như Việt Nam, việc ứng dụng thuyết hậu thuộc địa vào nghiên cứu văn học tỏ ra phù hợp và cần thiết để nhìn lại những tàn tích văn hóa còn sót lại của chủ nghĩa thực dân. Một trong những nội dung nổi bật của thuyết hậu thuộc địa là tính nước đôi có thể bắt gặp ở cả chủ thể thực dân lẫn thuộc địa. Bài viết tập trung chỉ ra tính nước đôi trong một số truyện ngắn trên tạp chí Bách Khoa thông qua việc phân tích các nhân vật ở các phương diện tư tưởng, thái độ, tình cảm. Từ đó, hướng đến lý giải những mâu thuẫn nội tại cũng như thể hiện khát vọng vượt thoát của chủ thể thuộc địa trong một bối cảnh xã hội hết sức phức tạp của miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954-1975.

Nông thôn Việt Nam đang chứng kiến sự xuất hiện của nhiều hoạt động giải trí hiện đại có sức hấp dẫn với thanh niên, điều đã thể hiện rằng sở thích và thị hiếu của họ ngày càng gần gũi với thanh niên đô thị. Bài viết này làm rõ các thành tựu nghiên cứu về mối quan hệ giữa hoạt động giải trí của họ với “hiện đại hóa” và “tính hiện đại” - hai khái niệm giải thích cho rất nhiều sự chuyển đổi của đời sống cư dân nông thôn ngày nay. Nếu như tiến trình “hiện đại hóa” tập trung vào khả năng cung cấp các cơ hội và lựa chọn giải trí mới và đa dạng cho thanh niên, thì “tính hiện đại” lại ảnh hưởng sâu sắc đến cách mà họ đến với các cơ hội và sự lựa chọn. Nói cách khác, “hiện đại hóa” cung cấp các phương tiện và điều kiện vật chất, còn “tính hiện đại” định hướng các giá trị, niềm tin của thanh niên trong hoạt động giải trí. Cả hai đều có thể tạo ra sự thuận lợi, song ít nhiều cũng gây ra áp lực buộc thanh niên phải thay đổi hay thích ứng. Giải trí của thanh niên, do vậy, phản ánh nội hàm rộng lớn của cái gọi là “tính hiện đại” cũng như khả năng to lớn của “hiện đại hóa” trong việc làm thay đổi đời sống của con người.